آكنه(Acne)

آكنه يا جوش جواني يك بيماري شايع است كه با جوشهاي پوستي مشخص مي شود.بيش از چهار پنجم افراد 12 تا 24 ساله حداقل يكبار دچار آكنه مي شوند.براي آكنه غير معمول نيست كه در سنين بالاي بيست يا سي سالگي رخ دهد.بعضي از زنان بزرگسال هم آكنه را بصورت خفيف تا متوسط بعلت تغييرات هورموني در دوران بارداري ، قاعدگي و يا در زمان قطع يا شروع مصرف قرصهاي جلوگيري از بارداري تجربه مي كنند. آكنه بسيار به ندرت وضعيت باليني بغرنجي ايجاد مي كند و بيشتر به دليل تأثيرات عميقي كه بر وضعيت روحي بيمار مي گذارد اهميت پيدا مي كند.با درمان مناسب شما اغلب مي توانيد آكنه را تحت كنترل درآوريد.ضمنا اقدامات مناسبي نيز براي كاهش محل جوشگاه يا اسكار آكنه وجود دارد.

علايم و نشانه ها

آكنه معمولا روي صورت ، گردن ، قفسه سينه ، پشت و شانه هاي شما نمايان مي شود ؛ يعني جاهايي از پوست شما كه تعداد بسيار زيادي غده چربي وجود دارد.آكنه به چند شكل ظاهر مي شود:

  • نقاط سر سفيد
  • نقاط سر سياه
  • جوشها
  • كيستها

علل ايجاد آكنه

سه عامل اصلي در ايجاد آكنه نقش دارد:

  • توليد بيش از حد چربي
  • ريزش نامنظم سلولهاي مرده پوست كه باعث تحريك فوليكولهاي مو مي شود.
  • رشد باكتريها

آكنه وقتي رخ مي دهد كه فوليكولهاي مو توسط چربي و سلولهاي مرده احاطه شده و دهانه آن مسدود شود.

عوامل مستعد كننده

  • سنين بلوغ
  • دو تا هفت روز قبل از شروع قاعدگي در زنان و دختران
  • دوران بارداري
  • مصرف داروهاي كورتوني
  • تماس پوست با مواد چرب يا برخي مواد آرايشي
  • سابقه فاميلي ابتلا به آكنه بخصوص در والدين
  • فشار روي پوست توسط اجسامي مانند تلفن ، موبايل ، كلاه ، كوله پشتي و كراوات

چه زماني بايد به پزشك مراجعه كرد؟

براي جلوگيري از ايجاد جوشگاه يا اسكار بر روي پوستتان بهتر است با يك متخصص پوست و مو مشورت كنيد.همچنين اگر آكنه يا اسكار آن بر روابط اجتماعي و اعتماد به نفس شما تأثير گذاشته بايد به پزشك مراجعه نماييد.

درمان آكنه

درمان آكنه براساس اقدامات زير استوار است :

  • كاهش توليد چربي پوست
  • افزايش سرعت بازسازي سلولها
  • از بين بردن باكتريها

شما ممكن است به مدت 4 تا 8 هفته نتايج درمان را نبينيد و يا اينكه مشكل شما قبل از بهتر شدن بدتر شود ! داروهاي خوراكي ضد آكنه نبايد در دوران بارداري بخصوص در سه ماه اول مصرف شود.

پزشك متخصص پوست ممكن است يك يا چند مورد از درمانهاي زير را براي شما تجويز كند:

  • داروهاي موضعي :اين داروها پوست را خشك مي كنند ، باكتريها را مي كشند و به ريزش سريعتر سلولهاي مرده از روي پوست كمك مي كنند.نمونه اين داروها بنزويل پروكسايد است كه براي موارد خفيف آكنه مؤثر مي باشد.براي تهيه اين دارو احتياج به نسخه پزشك نداريد.اما اگر مصرف آن نتيجه نداد به پزشك خود مراجعه كنبد.داروهاي موضعي قويتري وجود دارد كه بايد توسط پزشك تجويز شوند .نمونه اين داروها  تركيبات ويتامين A مانند رتينويين مي باشد.
  • آنتي بيوتيكها : در موارد متوسط تا شديد آكنه تجويز آنها ضروري است.شما ممكن است ماهها مجبور به استفاده از آنها در كنار داروهاي موضعي باشيد.
  • ايزوترتينويين ( آكوتان ) : براي در مان كيستهاي عميق آنتي بيوتيكها به تنهايي مؤثر نيستند.آكوتان دارويي قوي براي موارد مقاوم به درمان آكنه مي باشد.اين دارو براي موارد خيلي شديد آكنه به كار مي رود و مصرف آن حتما بايد تحت نظر متخصص پوست باشد تا شما را از نظر بروز عوارض دارو تحت نظر داشته باشد.استفاده از اين دارو در دوران بارداري مطلقا ممنوع مي باشد .
  • داروهاي ضد بارداري خوراكي OCP)):  در برخي از خانمها مؤثر است اما مصرف آن بايد با اجازه پزشك باشد چرا كه خود مي تواند عوارضي ايجاد كند.
  • جراحي زيبايي: اين كار براي كاهش اسكارهاي به جامانده از آكنه انجام مي شود.انواع آن شامل پيلينگ Peeling ، درم ابريشن Dermabrasion و ليزر مي باشد. اين اعمال بايد توسط پزشك انجام شود.

مراقبتهاي شخصي

  • شستشوي نواحي مبتلا با آب ولرم و صابون مخصوص : استفاده از مواد شوينده معمولي و يا ماسك ها ممكن است آكنه را بدتر كند.همچنين بايد از شستشوي زياده از حد و محكم دست كشيدن روي پوست خودداري كنيد.اگر در نواحي اطراف مو هايتان آكنه داريد مرتب موها را با شامپو بشوييد.
  • استفاده از لوسيونهاي خشك كننده پوست مانند بنزويل پروكسايد براي كاهش چربي پوست
  • اجتناب از عوامل محرك : از مواد آرايشي روغني ، ضد آفتاب ها ، مواد حالت دهنده موها و مواد مخفي كننده آكنه بايد اجتناب كنيد. از موادي با برچسب Water-Base  يا Non Comedogenic استفاده كنيد.آكنه در برخي از افراد در تماس با نور خورشيد بدتر مي شود .بعلاوه بعضي از داروهاي ضد آكنه پوست را نسبت به آفتاب حساس مي كنند.اگر شما جزء اين دسته از افراد هستيد تا آنجا كه ممكن است در معرض آفتاب نباشيد و در مورد استفاده از يك ضد آفتاب كم ضرر با پزشك خود مشورت كنيد.
  • مراقبت از پوست در برابر چيزهايي كه با پوست شما در تماس هستند: موهاي خود را تميز  و دور از صورت نگه داريد.سعي كنيد كمتر دستها و يا تلفن را با صورت خود تماس دهيد. از پوشيدن لباسهاي تنگ و كلاه بخصوص اگر زياد عرق مي كنيد خودداري نماييد. 
  • خودداري از دستكاري جوشها:اكثر جوشها بدون دستكاري خود بخود برطرف مي شوند.
  • كاهش استرس :تا مي توانيد عوامل پر استرس را از خود دور كنيد. بدانيد كه شما تنها فرد مبتلا به آكنه نيستيد.به ياد داشته باشيد آكنه مخصوص دوران جواني است ؛ از جواني خود لذت ببريد .   در خاتمه بدانيد كه آكنه بالاخره دست از سر شما برمي دارد .بي خيال باشيد!